Parady Jana Potockiego dostępne są obecnie w przedprzedaży. Wysyłka egzemplarzy rozpocznie się po 10 czerwca 2026 roku. Czytelnicy, którzy zamówią książkę do tego czasu, otrzymają egzemplarze imienne.

Jan Nepomucen Potocki należy do najbardziej fascynujących postaci polskiego oświecenia. Podróżnik, uczony, erudyta i pisarz, zapisał się w historii literatury przede wszystkim jako autor „Rękopisu znalezionego w Saragossie”, jednej z najbardziej niezwykłych powieści europejskiego przełomu XVIII i XIX wieku. Znacznie rzadziej pamięta się jednak o jego twórczości teatralnej, a zwłaszcza o „Paradach” — krótkich utworach scenicznych powstałych z myślą o teatrze dworskim w Łańcucie. To właśnie one pozostają dziś jednym z najbardziej interesujących przykładów literatury epoki stanisławowskiej, łącząc lekkość francuskiej komedii z ironią, teatralną grą i charakterystycznym dla Potockiego dystansem wobec świata.

„Parady” powstawały w środowisku arystokratycznym końca XVIII wieku, w epoce, w której teatr był nie tylko rozrywką, lecz także elementem kultury salonowej i życia towarzyskiego elit. Potocki pisał swoje utwory dla sceny dworskiej w Łańcucie — jednego z najważniejszych centrów życia kulturalnego Rzeczypospolitej schyłku epoki stanisławowskiej. Właśnie tam, w otoczeniu magnackich bibliotek, kolekcji sztuki i europejskich mód literackich, rodził się teatr oparty na inteligentnej zabawie konwencją, subtelnym humorze i świadomej stylizacji.

Utwory Potockiego wyraźnie odwołują się do tradycji commedia dell’arte oraz francuskiej komedii salonowej. Autor wykorzystuje motywy przebieranek, pomyłek i teatralnych masek, budując świat lekki, pełen ironii i świadomego dystansu wobec rzeczywistości. Jednocześnie „Parady” pozostają czymś więcej niż tylko dworską rozrywką. To teksty pokazujące kulturę końca XVIII wieku — jej gust literacki, wyobrażenie elegancji i sposób prowadzenia intelektualnej gry z odbiorcą.

W twórczości Potockiego szczególnie interesujące pozostaje połączenie klasycystycznej dyscypliny formy z niemal nowoczesnym poczuciem absurdu i gry literackiej. Autor „Rękopisu znalezionego w Saragossie” doskonale odnajdywał się w kulturze europejskiego oświecenia, ale jednocześnie stale bawił się konwencją i oczekiwaniami czytelnika. Dzięki temu „Parady” zachowują świeżość również współcześnie. Ich humor, rytm dialogów i lekkość konstrukcji sprawiają, że pozostają jednym z najbardziej oryginalnych zjawisk polskiej literatury teatralnej XVIII wieku.

Prezentowane wydanie kolekcjonerskie Rambler Press przygotowano w duchu tradycji private press oraz współczesnego edytorstwa bibliofilskiego. Edycja powstała z myślą o czytelnikach i kolekcjonerach poszukujących książek wykonywanych z dbałością o typografię, papier oraz rzemiosło introligatorskie. To współczesna interpretacja klasycznej książki, inspirowana europejską kulturą drukarską XVIII i XIX wieku oraz historycznymi metodami projektowania publikacji literackich. Tłumaczenie zostało przygotowane specjalnie dla nas. 

Projekt wydania świadomie nawiązuje do estetyki klasycystycznych druków epoki stanisławowskiej. Zachowano spokojny rytm typografii, oszczędną ornamentykę oraz proporcje charakterystyczne dla dawnych wydań teatralnych i literackich. Całość podporządkowano zasadom tradycyjnego projektowania książki, w którym tekst, marginesy, światło strony i materiał tworzą harmonijną kompozycję. Wydanie nie próbuje konkurować z historycznymi drukami dekoracyjnością, lecz raczej odwołuje się do ich elegancji, prostoty i równowagi formalnej.

Do składu wykorzystano krój Prillwitz — rekonstrukcję czcionek Johanna Carla Ludwiga Prillwitza, wyciętych około 1790 roku i opublikowaną współcześnie przez Ingo Preussa. Pismo to należy do najciekawszych przykładów typografii przełomu XVIII i XIX wieku i doskonale oddaje charakter klasycystycznej literatury. Krój Prillwitz, inspirowany późnym europejskim oświeceniem, wyróżnia się elegancją, wyraźnym rytmem i subtelnym kontrastem form. Jego wykorzystanie pozwala przywołać atmosferę dawnych druków, zachowując jednocześnie komfort współczesnej lektury.

Szczególną uwagę poświęcono również detalom dekoracyjnym. Winiety i finaliki wykorzystane w publikacji pochodzą z pierwszego warszawskiego wydania „Parad” z roku 1793. Dzięki temu współczesna edycja Rambler Press zachowuje wyraźne związki z historyczną tradycją drukarską i stanowi świadome nawiązanie do kultury książki epoki stanisławowskiej. Ornament nie pełni tu jedynie funkcji dekoracyjnej — staje się częścią typograficznej narracji, budując rytm i charakter całego wydania.

Książkę odbito w limitowanym nakładzie 25 numerowanych egzemplarzy na papierze welinowym Fedrigoni Old Mill. Papier ten ceniony jest za trwałość, subtelną fakturę oraz spokojny, lekko kremowy odcień dobrze współgrający z klasyczną typografią. Materiał o takiej charakterystyce pozwala zachować odpowiednią miękkość odbioru tekstu i podkreśla fizyczny, materialny wymiar książki. W publikacjach przygotowywanych w duchu fine press papier pozostaje jednym z najważniejszych elementów projektu — nie tylko nośnikiem tekstu, lecz częścią estetycznego doświadczenia czytelnika.

Każdy egzemplarz został ręcznie oprawiony z wykorzystaniem tradycyjnych technik introligatorskich. Dzięki temu każda kopia zachowuje indywidualny charakter i posiada cechy właściwe przedmiotom wykonywanym ręcznie. Oprawa nawiązuje do dawnych luksusowych wydań literatury przygotowywanych w prywatnych oficynach drukarskich i pracowniach bibliofilskich. W świecie zdominowanym przez produkcję masową podobne publikacje przypominają o materialnym wymiarze książki i znaczeniu tradycyjnego rzemiosła.

Limitowane wydania Rambler Press powstają w niewielkich seriach, z naciskiem na trwałość materiałów, jakość wykonania i świadome odwołania do historii europejskiej typografii. Oficyna traktuje książkę jako całościowy obiekt artystyczny, w którym tekst, papier, proporcje strony, druk i oprawa pozostają ze sobą w świadomej relacji. Takie podejście bliskie jest tradycji private press — ruchu wydawniczego rozwijającego się od końca XIX wieku wokół idei pięknie wykonanej książki, przygotowywanej z myślą o trwałości i estetycznej harmonii.

„Parady” Jana Potockiego w tej edycji pozostają jednocześnie klasyką literatury polskiego oświecenia i przykładem współczesnego rzemiosła edytorskiego. To publikacja przygotowana dla czytelników zwracających uwagę nie tylko na sam tekst literacki, lecz również na typografię, papier, proporcje strony i sposób wykonania oprawy. Wydanie może zainteresować kolekcjonerów fine press, miłośników historii książki, badaczy kultury XVIII wieku oraz osoby poszukujące luksusowych, limitowanych wydań klasyki literatury.

O WYDANIU

Nakład: 25 egzemplarzy

Papier: Fedrigoni Old Mill

Krój pisma: Prillwitz

Oprawa: ręczna, pełna skóra

Etui: tak

Format: 132 × 214 mm