W Rambler Press każda książka powstaje jako całościowy projekt typograficzny — od wyboru kroju pisma i papieru po ręczną oprawę i marmurkowe wykończenie. Opowiadamy o tym, jak tworzymy współczesne wydania kolekcjonerskie inspirowane europejską tradycją fine press.
Każda publikacja powstaje powoli. Nie traktujemy książki wyłącznie jako nośnika tekstu, lecz jako przedmiot, który powinien dobrze się starzeć, zachowywać trwałość i sprawiać przyjemność podczas lektury również po wielu latach. Dlatego nasze wydania kolekcjonerskie książek przygotowywane są w niewielkich nakładach, z wykorzystaniem klasycznej typografii, szlachetnych papierów i tradycyjnych technik introligatorskich.
Tworzymy limitowane wydania książek inspirowane europejską tradycją private press. Interesuje nas książka spokojna formalnie, dobrze proporcjonowana i wykonana z dużą dbałością o materiał, skład oraz oprawę. Nasze publikacje powstają współcześnie, ale staramy się projektować je w taki sposób, by pozostawały godne tradycji drukarskiej XVIII i XIX wieku.
W Rambler Press wierzymy, że luksusowe wydania książek nie muszą oznaczać nadmiaru dekoracji. Znacznie ważniejsze pozostają dla nas proporcje, jakość materiałów, trwałość oraz rytm typografii. Każda publikacja powstaje jako całościowy projekt — od wyboru kroju pisma po ręczną oprawę i przygotowanie pudełka ochronnego.
Typografia i klasycystyczne kroje pisma
Proces powstawania książki rozpoczyna się dla nas od typografii. Wybór kroju pisma decyduje nie tylko o wyglądzie publikacji, ale również o rytmie czytania, proporcjach strony i charakterze całego wydania. W Rambler Press korzystamy przede wszystkim z klasycystycznych krojów pisma wywodzących się z tradycji europejskiego drukarstwa przełomu XVIII i XIX wieku.
W naszych publikacjach pojawiają się między innymi kroje Prillwitz, Walbaum, Bodoni, Brunel oraz Didot. Każdy z nich reprezentuje nieco inne podejście do klasycystycznej typografii, jednak wszystkie łączy elegancja formy, wyraźny kontrast pomiędzy grubymi i cienkimi liniami oraz spokojny, uporządkowany rytm.
Prillwitz i Walbaum należą do najważniejszych krojów niemieckiego klasycyzmu typograficznego. Łączą subtelność z dużą czytelnością, dzięki czemu doskonale sprawdzają się w dłuższych tekstach literackich. Kroje te były najprawdopodobniej wykorzystywane również w warszawskiej oficynie Tadeusza Mostowskiego działającej na początku XIX wieku. W latach 1803–1806 spod pras jego drukarni wychodziły jedne z najstaranniej przygotowanych polskich publikacji epoki — książki wyróżniające się spokojną typografią, doskonałymi proporcjami i wysoką jakością druku. Dla współczesnych projektantów książki oficyna Mostowskiego pozostaje jednym z najciekawszych przykładów polskiego klasycyzmu typograficznego.
Bodoni i Didot, wywodzące się odpowiednio z włoskiej i francuskiej tradycji drukarskiej, są bardziej monumentalne i kontrastowe. To kroje, które od dwóch stuleci pozostają symbolem klasycznej elegancji książki.
Szczególne miejsce zajmuje w naszych projektach Brunel — współczesna reinterpretacja brytyjskich krojów klasycystycznych początku XIX wieku. Brunel należy dziś do najczęściej wykorzystywanych krojów w Rambler Press. Składaliśmy nim między innymi wybrane wydania Jane Austen, których charakter wyjątkowo dobrze współgra z angielską odmianą klasycystycznej typografii. Wśród naszych publikacji znajdują się między innymi kolekcjonerskie wydania Jane Austen, takie jak Northanger Abbey. Każde Jane Austen wydanie kolekcjonerskie przygotowywane jest indywidualnie, z wykorzystaniem historycznych odniesień typograficznych i klasycznych proporcji strony. „Northanger Abbey” jako wydanie limitowane zostało złożone właśnie krojem Brunel.
Dobór kroju pisma zawsze traktujemy indywidualnie. Inaczej projektuje się dramat romantyczny, inaczej eseistykę, a jeszcze inaczej powieść epistolarną czy klasyczną literaturę angielską. Typografia nie jest dla nas dekoracją, lecz częścią samego tekstu. Dobrze zaprojektowana książka nie zwraca nadmiernie uwagi na własną formę — pozwala natomiast czytelnikowi wejść w rytm lektury.
Bawełniane papiery i druk
Równie ważnym elementem naszych publikacji pozostaje papier. Większość książek Rambler Press drukowana jest na wysokiej jakości papierach bawełnianych lub welinowych, produkowanych przez europejskie papiernie specjalizujące się w materiałach artystycznych i edytorskich.
Korzystamy między innymi z papierów Fedrigoni Cottage, Somerset oraz Zuber Rieder. Są to papiery o wyraźnej strukturze, spokojnym odcieniu i bardzo dobrej trwałości. W przeciwieństwie do wielu współczesnych papierów masowych nie zostały zaprojektowane wyłącznie z myślą o szybkim druku przemysłowym. Ich zadaniem jest również odpowiednie przyjmowanie farby drukarskiej, oddawanie detalu typografii i zapewnienie komfortu czytania.
Papier wpływa na sposób odbioru książki znacznie mocniej, niż zwykle się przypuszcza. Odcień arkusza, jego miękkość, szorstkość czy sposób odbijania światła mają ogromne znaczenie dla odbioru tekstu. Dlatego w Rambler Press staramy się wybierać papiery, które zachowują naturalny charakter i dobrze współpracują z klasycznymi krojami pisma.
Fedrigoni Cottage posiada delikatnie miękką powierzchnię i subtelny odcień kości słoniowej, dzięki czemu świetnie sprawdza się w wydaniach literackich. Somerset, papier wywodzący się z tradycji papierów artystycznych, ma bardziej wyraźną strukturę i wyjątkowo dobrze oddaje głębię druku. Zuber Rieder pozostaje natomiast jednym z papierów szczególnie cenionych za swoją trwałość oraz spokojny, szlachetny charakter. Po prostu staramy się wybierać papiery, które dobrze współpracują z klasyczną typografią i pozwalają zachować odpowiedni komfort czytania.
Sam druk traktujemy jako element podporządkowany typografii i materiałowi. Nie interesuje nas nadmierny efekt wizualny ani agresywny kontrast. Najważniejsza pozostaje czytelność, odpowiednie nasycenie czerni oraz spokojna relacja pomiędzy tekstem i światłem strony. Wiele osób określa nasze publikacje jako współczesny druk typograficzny książek inspirowany dawną kulturą edytorską.
Ręczna oprawa i tradycja introligatorska
Po wydrukowaniu i zszyciu bloków książki trafiają do ręcznej oprawy. To etap, który w największym stopniu decyduje o fizycznym charakterze publikacji.
Większość książek Rambler Press oprawiana jest ręcznie z wykorzystaniem klasycznych technik introligatorskich. Interesuje nas oprawa trwała, proporcjonalna i możliwie daleka od masowej produkcji. Każdy egzemplarz przechodzi przez kolejne etapy ręcznej pracy — od przygotowania okładzin i grzbietu po wykończenie detali.
Współczesne introligatorstwo bardzo rzadko funkcjonuje dziś jako samodzielne rzemiosło. Wiele dawnych technik zniknęło wraz z przemysłową produkcją książki. Tym bardziej zależy nam na zachowaniu metod, które przez stulecia definiowały europejską kulturę książki. Ręczna oprawa książek pozwala nie tylko zwiększyć trwałość publikacji, ale również nadać jej indywidualny charakter.
Nasze publikacje to przede wszystkim ręcznie oprawiane książki przygotowywane w niewielkich nakładach. Wiele z nich można określić jako książki w skórzanej oprawie, inspirowane dawną tradycją bibliotek prywatnych i europejskich oficyn drukarskich.
Nasze książki najczęściej przygotowywane są w półskórku — klasycznym rodzaju oprawy, w której skóra pojawia się na grzbiecie i narożnikach, natomiast okładziny pokrywane są papierem marmurkowym. Tego rodzaju oprawy od XVIII wieku należały do najczęściej stosowanych w europejskich bibliotekach prywatnych i kolekcjach bibliofilskich.
Marmurki i wykończenie książki
Papier marmurkowy od dawna pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych elementów klasycznej oprawy książkowej. Każdy arkusz posiada niepowtarzalny układ wzorów i kolorów, dzięki czemu nawet egzemplarze przygotowane według tego samego projektu zachowują indywidualny charakter.
W Rambler Press wykorzystujemy marmurki w sposób oszczędny i podporządkowany całości projektu. Interesuje nas raczej spokojna relacja pomiędzy skórą, papierem i typografią niż nadmiar dekoracji. Marmurkowe okładziny nadają książkom głębię materiałową oraz subtelnie nawiązują do tradycji dawnych bibliotek i pracowni introligatorskich.
Większość naszych publikacji wyposażona jest również w etui ochronne. Chroni ono książkę podczas przechowywania i pozwala zachować trwałość oprawy przez długie lata. Egzemplarze wysyłamy natomiast w ręcznie przygotowywanych pudełkach, które również wyklejane są papierami marmurkowymi. Traktujemy opakowanie jako naturalne przedłużenie samej książki, a nie wyłącznie element transportowy.
Książka jako przedmiot
Tworząc kolejne publikacje Rambler Press, staramy się zachować równowagę pomiędzy współczesnym projektowaniem a szacunkiem dla dawnych tradycji drukarskich. Nie interesuje nas rekonstrukcja historyczna ani stylizacja. Chcemy raczej tworzyć książki współczesne, ale wykonane w taki sposób, by pozostawały godne przeszłości, z której wyrastają.
Dlatego każda publikacja powstaje w niewielkim nakładzie i przechodzi przez wiele etapów ręcznej pracy. Typografia, papier, druk i oprawa mają wspólnie tworzyć spójną całość — książkę, która dobrze wygląda na półce, ale przede wszystkim dobrze zachowuje się podczas lektury.
W świecie szybkiej produkcji i jednorazowych przedmiotów nadal wierzymy, że książka może pozostać rzeczą trwałą. Przedmiotem wykonanym z uważnością, przeznaczonym do wieloletniego użytkowania i stopniowego nabierania własnej historii. Dlatego nasze publikacje określane są często jako ekskluzywne książki, luksusowe wydania klasyki literatury oraz książki premium w Polsce — wydania przygotowywane z myślą o czytelnikach, którzy zwracają uwagę nie tylko na sam tekst, ale również na fizyczną formę książki.
Komentarze: 0