Brytyjska odpowiedź na Bodoniego i Didota
Miłośnicy książek kolekcjonerskich często kojarzą nazwiska Pierre'a Didota i Giambattisty Bodoniego. Znacznie rzadziej wspomina się jednak o Williamie Bulmerze (1757–1830), który odegrał równie istotną rolę w historii brytyjskiego drukarstwa. To właśnie dzięki niemu Anglia zyskała oficynę zdolną konkurować z najwybitniejszymi drukarzami kontynentu. Jego Shakespeare Printing Office stał się symbolem klasycznej typografii i sztuki książki przełomu XVIII i XIX wieku.
Dla współczesnych bibliofilów Bulmer pozostaje jedną z najważniejszych postaci w dziejach europejskiej książki. Jego działalność pokazuje, że wydanie kolekcjonerskie nie jest wynalazkiem naszych czasów. Już ponad dwieście lat temu drukarze dążyli do stworzenia książek pięknych, trwałych i godnych miejsca w najlepszych prywatnych bibliotekach.
Powstanie Shakespeare Printing Office
W 1790 roku William Bulmer wraz z londyńskim księgarzem Georgem Nicollem założył Shakespeare Printing Office. Sama nazwa była manifestem ambicji. Oficyna miała służyć publikacji dzieł najwyższej próby, a zarazem stanowić brytyjską odpowiedź na osiągnięcia Didota w Paryżu i Bodoniego w Parmie.
Był to czas, gdy typografia przeżywała okres niezwykłego rozkwitu. W całej Europie drukarze poszukiwali nowych rozwiązań estetycznych, eksperymentowali z krojami pisma i dążyli do doskonałości technicznej. Shakespeare Printing Office szybko zdobył renomę dzięki wyjątkowej jakości druku, starannie dobranym papierom oraz harmonijnemu układowi stron.
Bulmer postrzegał książkę jako całość. Znaczenie miał nie tylko tekst, lecz również papier, marginesy, ilustracje, proporcje kolumny drukarskiej i charakter zastosowanego pisma. Ta filozofia sprawiła, że jego publikacje należą dziś do najbardziej cenionych osiągnięć brytyjskiej sztuki drukarskiej.
Krój Bulmer – klasyczna typografia w najlepszym wydaniu
Jednym z najważniejszych osiągnięć Shakespeare Printing Office było stworzenie kroju pisma Bulmer. Zaprojektował go William Martin, wybitny rytownik stempli drukarskich, inspirując się wcześniejszymi dokonaniami Johna Baskerville'a.
Bulmer należy do najpiękniejszych krojów pisma w historii brytyjskiej typografii. Łączy elegancję, doskonałą czytelność i klasyczne proporcje. Charakterystyczny kontrast pomiędzy grubymi i cienkimi elementami liter nadaje tekstowi wyjątkową lekkość i szlachetność.
Do dziś jest ceniony przez wydawców zajmujących się sztuką książki, drukiem fine press i wydaniami kolekcjonerskimi. Stanowi doskonały przykład typografii klasycystycznej, która zdominowała europejskie drukarstwo przełomu XVIII i XIX wieku.
Książka jako dzieło sztuki
Na sukces Shakespeare Printing Office składało się znacznie więcej niż tylko doskonałe pismo. Bulmer współpracował z najwybitniejszymi ilustratorami swojej epoki, w tym z Thomasem Bewickiem, którego drzeworyty należą dziś do klasyki brytyjskiej grafiki książkowej.
Powstające w oficynie publikacje były projektowane z niezwykłą starannością. Każdy element miał służyć czytelnikowi i podkreślać wartość dzieła literackiego. Dzięki temu książki Bulmera szybko zdobyły uznanie kolekcjonerów i stały się wzorem dla późniejszych prywatnych oficyn drukarskich.
Wpływ Shakespeare Printing Office można dostrzec również w działalności wielu dziewiętnastowiecznych i dwudziestowiecznych wydawców. To właśnie z tej tradycji wyrasta ruch private press, którego przedstawiciele przywracali znaczenie rzemiosła, jakości materiałów i klasycznej typografii.
A Review of the Governments of Sparta and Athens Williama Drummonda została wydrukowana przez Williama Bulmera w Shakespeare Printing Office w 1794 roku. W ubiegłym roku Rambler Press opublikował jej kolekcjonerskie wydanie. Do składu wykorzystaliśmy krój Warbler – współczesną reinterpretację pisma wyciętego przez Williama Martina dla oficyny Bulmera. Dzięki temu edycja nawiązuje do tradycji brytyjskiej typografii przełomu XVIII i XIX wieku.
William Bulmer a Sen Nocy Letniej wydany przez Rambler Press
Dziedzictwo Williama Bulmera pozostaje żywe również współcześnie. W Rambler Press szczególnie cenimy jego wkład w rozwój brytyjskiej sztuki drukarskiej. Nasze kolekcjonerskie wydanie Snu nocy letniej Williama Shakespeare'a zostało złożone właśnie krojem Bulmer.
Nie jest to wybór przypadkowy. Trudno wyobrazić sobie bardziej odpowiedni hołd dla Shakespeare Printing Office niż wykorzystanie pisma stworzonego dla tej oficyny przy publikacji jednego z najwybitniejszych dramatów Shakespeare'a. Krój Bulmer pozwala współczesnemu czytelnikowi obcować z typografią zakorzenioną w tej samej tradycji, która ponad dwieście lat temu przyniosła sławę Williamowi Bulmerowi.
Dla Rambler Press jest to także sposób na podtrzymywanie najlepszych tradycji europejskiego drukarstwa. Wierzymy bowiem, że książka może być czymś więcej niż nośnikiem tekstu. Może być przedmiotem pięknym, trwałym i godnym miejsca w bibliotece bibliofila.
Sen nocy letniej Williama Shakespeare’a w wydaniu Rambler Press. Książka została oprawiona ręcznie w skórę naturalną i umieszczona w etui pokrytym marmoryzowanym papierem. Limitowana edycja bibliofilska przygotowana dla kolekcjonerów klasycznej literatury i miłośników sztuki książki.
Dziedzictwo Williama Bulmera
W epoce cyfrowej nazwisko Williama Bulmera przypomina o wartościach, które pozostają niezmienne mimo upływu czasu: szacunku dla tekstu, jakości wykonania i znaczenia dobrej typografii. Shakespeare Printing Office zajmuje dziś trwałe miejsce w historii książki, a krój Bulmer pozostaje jednym z najpiękniejszych osiągnięć brytyjskiej sztuki drukarskiej.
Dla kolekcjonerów, miłośników klasycznej typografii i osób zainteresowanych historią książki jest to postać, którą warto poznać. Trudno bowiem zrozumieć rozwój nowoczesnej sztuki drukarskiej bez zrozumienia roli, jaką odegrał William Bulmer i jego niezwykły Shakespeare Printing Office.
Fotografia zamieszczona na początku artykułu przedstawia egzemplarz książki Petera C. G. Isaaca William Bulmer: The Fine Printer in Context 1757–1830 należący do biblioteki Rambler Press.
Komentarze: 0